Εντοπισμός Ναυαγίων - Αεροφωτογραφία

του Γεώργιου Κουμιανάκη

ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ - ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΑΝΩΘΕΝ

Η παρατήρηση της Γης από ψηλά αποτελεί τα τελευταία χρόνια σημαντικό εργαλείο για τη μελέτη του περιβάλλοντος, την κατανόηση του παγκόσμιου κλίματος, τον σχεδιασμό και την ενίσχυση παραγωγικών δραστηριοτήτων σε μια περιοχή, τη σύνταξη Εθνικού Κτηματολογίου σε όλες τις χώρες. Εξελιγμένες τεχνικές χρησιμοποιούνται λοιπόν, για να αποδώσουν τον τύπο βλάστησης κάθε περιοχής, τη γεωλογική της σύνθεση, τα αρχαιολογικά μνημεία της και τις χρήσεις γης. Είναι βέβαιο πως αν θέλουμε να ιχνηλατήσουμε σε βάθος έναν τόπο, τότε η αποστασιοποίηση από τον επίγειο χώρο επιβάλλεται και η μαρτυρία άνωθεν γίνεται πλέον υποχρεωτική.

" Η ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΨΗΛΑ"

airphoto1

Γενικά - Ιστορικά στοιχεία


Ως αεροφωτογραφία χαρακτηρίζεται γενικά οποιαδήποτε φωτογραφία της γήινης επιφάνειας (ξηράς ή θάλασσας) που έχει ληφθεί από αέρος, δηλαδή από πτητικό μέσο (αεροπλάνο, ελικόπτερο, αερόστατο, κ.λ.π.). Για πρώτη φορά λήψη αεροφωτογραφίας έγινε το 1858 από αερόστατο από τον Φελίξ Τουρνασόν (Felix Tournachon ο επωνομαζόμενος Nodar) και συγκεκριμένα πάνω από το Πετί Μπισέτρ στη Γαλλία.

Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου έγιναν πάμπολλες πτήσεις, στρατιωτικού χαρακτήρα, ειδικά για φωτογραφική αναγνώριση περιοχών. Στη διάρκεια του μεσοπολέμου η χρήση της αεροφωτογραφίας για ειρηνικούς σκοπούς άρχισε να επεκτείνεται σε πολλούς τομείς εναέριας έρευνας, όπως στη χαρτογραφία, στην τοπογραφία, στις μετακινήσεις ζώων, στις εκθέσεις φυσικών καταστροφών.

Για τη λήψη των αεροφωτογραφιών κατασκευάστηκαν ειδικοί τύποι φωτογραφικών μηχανών με μεγάλη εστιακή απόσταση και εύρος πεδίου, με αυτόματο μηχανισμό εκτύλιξης και έκθεσης μεγάλου μήκους φιλμ, έτσι ώστε η λήψη να είναι συνεχής. Στη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου η τεχνική της αεροφωτογράφισης βελτιώθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό κάνοντας ακόμα χρήση και υπέρυθρων ακτινών, ειδικών υπερευαίσθητων φιλμς (όπως στη χλωροφύλλη) που μπορούσαν να αναδεικνύουν θέσεις αρμάτων ή πυροβόλων μέσα σε δάσος ή πάσης φύσεως εγκαταστάσεων που καλύπτονταν με μέσα παραλλαγής (καμουφλάζ).

Τόσο μεγάλη ήταν η εξέλιξη της αεροφωτογραφίας, ώστε κατασκευάστηκαν ή διασκευάστηκαν και ειδικά αεροπλάνα για τέτοια δραστηριότητα, που ονομάζονται αεροφωτογραφικά. Στα εν λόγω αεροπλάνα προσαρμόζεται η φωτομηχανή σε ειδική οπή προκειμένου να υλοποιηθεί η λήψη των αεροφωτογραφιών.

Με υπόβαθρο τις αεροφωτογραφίες μπορούν να δημιουργηθούν αναλογικοί και διανυσματικοί χάρτες σε διάφορες κλίμακες και να κατασκευαστούν φωτομωσαϊκά.

Σήμερα οι αεροφωτογραφίες αποτελούν ένα από τα σύγχρονα και απαραίτητα μέσα έρευνας πολλών επιστημών, όπως για παράδειγμα της Γεωλογίας, της Γεωμορφολογίας, της Ωκεανογραφίας, της Μετεωρολογίας, της Εδαφολογίας και της Αρχαιολογίας.


Κατηγορίες αεροφωτογραφιών


Οι αεροφωτογραφίες ταξινομούνται σε δυο μεγάλες κατηγορίες, τις κατακόρυφες και τις πλάγιες.

Κατακόρυφες λέγονται οι αεροφωτογραφίες όταν κατά τη στιγμή της λήψης ο άξονας της φωτογραφικής μηχανής είναι κατακόρυφος ή παρουσιάζει απόκλιση από την κατακόρυφο μέχρι 3°. Οι περισσότερες αεροφωτογραφίες εμπίπτουν στην τελευταία περίπτωση γιατί είναι πρακτικά δύσκολο να κρατηθεί η φωτογραφική μηχανή κατακόρυφη κατά τη διάρκεια της πτήσης.

Πλάγιες λέγονται οι αεροφωτογραφίες όταν κατά τη διάρκεια της λήψης ο άξονας της φωτογραφικής μηχανής παρουσιάζει απόκλιση από την κατακόρυφο η οποία κυμαίνεται μεταξύ 3° και 90°. Οι αεροφωτογραφίες αυτές διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες, τις λίγο πλάγιες, όπου ο ορίζοντας δεν φαίνεται και τις πολύ πλάγιες, όπου ο ορίζοντας φαίνεται. 


Χαρακτηριστικά πλεονεκτήματα των κατακόρυφων αεροφωτογραφιών σε σχέση με τις πλάγιες είναι τα παρακάτω:


α) Η κλίμακα τους είναι σταθερή ή μεταβάλλεται σε ορισμένα όρια ανάλογα με το αν η επιφάνεια του εδάφους είναι επίπεδη ή ανώμαλη. Αντίθετα, στις πλάγιες η κλίμακα μεταβάλλεται συνέχεια και ανεξάρτητα της κατάστασης του εδάφους. 

β) Μια κατακόρυφη αεροφωτογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να θεωρηθεί σαν χάρτης (μόνο σε επίπεδες περιοχές). 

γ) Σε μια κατακόρυφη αεροφωτογραφία η μέτρηση διαφόρων παραμέτρων, π.χ. το ύψος των αντικειμένων, είναι πιο εύκολη και ακριβέστερη.

δ) Η φωτοερμηνεία των κατακόρυφων αεροφωτογραφιών είναι πιο εύκολη και πιο πλήρης γιατί τα διάφορα αντικείμενα δεν καλύπτουν άλλα, τα οποία βρίσκονται πίσω τους, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των πλάγιων αεροφωτογραφιών.

ε) Η στερεοσκοπική παρατήρηση είναι εύκολη και αποτελεσματική.

στ) Η ανάπτυξη των περισσότερων φωτογραμμετρικών μεθόδων έχουν ως βάση τις κατακόρυφες αεροφωτογραφίες.

ζ) Για όλες τις περιοχές της χώρας υπάρχουν διαθέσιμες κατακόρυφες αεροφωτογραφίες διαφόρων ετών πράγμα σπάνιο για τις πλάγιες.


Αντίθετα, οι πλάγιες αεροφωτογραφίες παρουσιάζουν τα εξής πλεονεκτήματα σε σχέση με τις κατακόρυφες:


α) Χρειάζονται λιγότερες πλάγιες αεροφωτογραφίες σε σχέση με τις κατακόρυφες για να καλυφθεί μία συγκεκριμένη περιοχή από το ίδιο ύψος και με φωτογραφική μηχανή της ίδιας εστιακής απόστασης.

β) Τα διάφορα αντικείμενα είναι πιο γνωστά στον φωτοερμηνευτή γιατί παρατηρούνται από πλάγια θέση, όπως π.χ. συμβαίνει στην περίπτωση παρατηρήσεων από κάποιο βουνό.

γ) Το αεροπλάνο που παίρνει τις αεροφωτογραφίες δεν είναι υποχρεωμένο να πετά πάνω από την περιοχή ενδιαφέροντος.

 

Χαρακτηριστικά στοιχεία της αεροφωτογραφίας


Πάνω σε μια αεροφωτογραφία σημειώνονται συνήθως διάφορα πληροφοριακά στοιχεία. Συγκεκριμένα, κατά τη στιγμή της λήψης μιας αεροφωτογραφίας, φωτογραφίζονται και αποτυπώνονται στο περιθώριο αυτής ορισμένα όργανα όπως πυξίδα, βαρόμετρο, οριζόντια αεροστάθμη, ρολόι και πινακίδα πληροφοριών. Τα όργανα αυτά δίνουν στοιχεία σχετικά με την κατεύθυνση της πτήσης, το ύψος πτήσης του αεροπλάνου από την επιφάνεια της θάλασσας, την απόκλιση του αεροπλάνου από την οριζόντια θέση κατά τη στιγμή της λήψης της αεροφωτογραφίας, την εστιακή απόσταση του φακού, καθώς και την περιοχή, την ημερομηνία και τον υπεύθυνο αεροφωτογράφισης. Επίσης, στο άκρο της αεροφωτογραφίας αναγράφονται διάφορα άλλα στοιχεία, όπως ο αύξοντας αριθμός της αεροφωτογραφίας, ο κωδικός αριθμός του ρολού του φιλμ και της γραμμής πτήσης και πολλές φορές ορισμένα από τα στοιχεία των παραπάνω οργάνων. Πάντως θα πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχει τυποποίηση στην αναγραφή των στοιχείων, τα οποία σε μερικές περιπτώσεις είναι ελλιπή, πράγμα που δημιουργεί προβλήματα χρησιμοποίησης των αεροφωτογραφιών.

Κάθε κλασική αεροφωτογραφία έχει σχήμα τετραγώνου με διάσταση συνήθως 23cm. Πάνω σε αυτή την αεροφωτογραφία μπορούν να εντοπιστούν και να σημειωθούν διάφορα χαρακτηριστικά σημεία, τα οποία είναι απαραίτητα στις φωτογραμμετρικές και χαρτογραφικές διαδικασίες.

 

Συγκεκριμένα:

 

α) Σημείο λήψης λέγεται το σημείο από το οποίο έχει ληφθεί η αεροφωτογραφία.

β) Γεωμετρικό κέντρο ή κύριο σημείο λέγεται η ορθή προβολή του σημείου λήψης στην αεροφωτογραφία.

γ) Άξονας λήψης αεροφωτογραφίας λέγεται η ευθεία που ενώνει το σημείο λήψης με το κύριο σημείο της αεροφωτογραφίας.

δ) Ναδίρ αεροφωτογραφίας λέγεται το σημείο τομής μεταξύ της κατακόρυφου, η οποία διέρχεται από το σημείο λήψης και της αεροφωτογραφίας. Το αντίστοιχο σημείο στο έδαφος λέγεται Ναδίρ εδάφους.

ε) Ισόκεντρο ονομάζεται το μέσο της γραμμής που ενώνει το κύριο σημείο με το ναδίρ. Από το σημείο αυτό περνά κάθετα η τομή των επιπέδων της κατακόρυφης και λίγο πλάγιας αεροφωτογραφίας, οι οποίες λαμβάνονται από την ίδια ακριβώς θέση.

στ) Ύψος λήψης αεροφωτογραφίας λέγεται το ύψος του σημείου λήψης από το έδαφος.

ζ) Ύψος πτήσης λέγεται το ύψος του σημείου λήψης από την επιφάνεια της θάλασσας.

η) Βάση λήψης είναι η απόσταση στο έδαφος μεταξύ δύο διαδοχικών σημείων λήψης.

θ) Συζυγή κύρια σημεία ονομάζονται οι θέσεις των κέντρων της προηγούμενης και της επόμενης αεροφωτογραφίας της ίδιας σειράς.


Πάνω στην αεροφωτογραφία μπορεί επίσης να σημειωθούν τα φωτοσταθερά ή σημεία προσαρμογής. Αυτά είναι σημεία λεπτομερειών του εδάφους, των οποίων είναι γνωστές οι οριζόντιες θέσεις και τα υψόμετρα και τα οποία μπορεί να εντοπιστούν εύκολα πάνω στην αεροφωτογραφία, όπως οι διασταυρώσεις δρόμων. Χρησιμοποιούνται τόσο ως σημεία προσανατολισμού κατά και μετά τη φωτογράφιση.


Λήψη αεροφωτογραφιών

nauagio

Η λήψη των αεροφωτογραφιών γίνεται με ειδικές κάμερες που βρίσκονται στη βάση ειδικού αεροσκάφους και επιτρέπουν τη φωτογράφιση τμημάτων της γήινης επιφάνειας χωρίς σημαντικές παραμορφώσεις. Επιπλέον οι κάμερες αυτές είναι εξοπλισμένες με ειδικά όργανα, τα οποία τη στιγμή της λήψης δίνουν τα απαραίτητα στοιχεία για τη χρησιμοποίηση των αεροφωτογραφιών, όπως π.χ. ύψος πτήσης, ημερομηνία και ώρα λήψης.

Η μετακίνηση του φιλμ και η λήψη έχουν ρυθμιστεί έτσι, ώστε να επιτυγχάνεται η επιθυμητή επικάλυψη μεταξύ των αεροφωτογραφιών. Μία μερική επικάλυψη είναι πάντοτε απαραίτητη, γιατί με αυτήν είναι δυνατή στη συνέχεια η λήψη στερεοσκοπικής εικόνας (ειδώλου). Το ποσοστό επικάλυψης καθορίζεται από το ύψος και την ταχύτητα του αεροσκάφους, από τον χρόνο που μεσολαβεί μεταξύ δύο διαδοχικών αεροφωτογραφιών και από τη γωνία λήψης της κάμερας. Οι φακοί είναι μεγάλης ακρίβειας, χωρίς σφάλματα και μεγάλης γωνίας (ευρυγώνιοι). Για τη λήψη καλής ποιότητας γενικά φωτογραφιών πρέπει τα φιλμ που χρησιμοποιούνται να είναι κατά το δυνατόν λεπτόκοκκα και να χρησιμοποιούνται ειδικά φίλτρα ανάλογα με τον σκοπό για τον οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθούν.

Το αεροσκάφος φωτογραφίζει μια περιοχή κατά ζώνες (εικόνα 1). Η οικονομικότερη επικάλυψη για πεδινές και λοφώδεις περιοχές είναι 60% κατά τη διεύθυνση του άξονα Χ και 20% κατά τη διεύθυνση του άξονα Ψ (εικόνα 1). Σε περιοχές με μεγάλες υψομετρικές διαφορές η επικάλυψη φτάνει 70 - 80% και μέχρι 35% για τις αντίστοιχες διευθύνσεις. Το ύψος πτήσης του αεροσκάφους από το έδαφος καθορίζεται από τον σκοπό για τον οποίο πρόκειται να χρησιμοποιηθούν οι αεροφωτογραφίες, ο οποίος προσδιορίζεται με βάση το προϊόν που θα παραχθεί από αυτές, την κλίμακα του προϊόντος αυτού, αλλά και τον φακό που θα χρησιμοποιηθεί κατά την αεροφωτογράφιση.

1aero
Εικόνα 1 – Τρόπος λήψεως των αεροφωτογραφιών προκειμένου να εξασφαλιστεί η λήψη του στερεοσκοπικού ειδώλου της περιοχής που φωτογραφήθηκε (Scholz κ.ά. 1983).

 

Κλίμακα αεροφωτογραφιών


Σε αντίθεση με την κλίμακα των τοπογραφικών χαρτών, η κλίμακα των αεροφωτογραφιών δεν είναι σταθερή. Μόνο κατακόρυφες αεροφωτογραφίες που καλύπτουν επίπεδα τμήματα της επιφάνειας της Γης χαρακτηρίζονται από μια σταθερότητα της κλίμακας. Αντίθετα, οι κεκλιμένες σε καμιά περίπτωση δεν έχουν σταθερή κλίμακα.


Οι παράγοντες που επηρεάζουν αυτή τη μεταβολή είναι 3:


1. Η τυχόν κλίση της αεροφωτογραφίας.

2. Σε περίπτωση σειράς αεροφωτογραφιών το διαφορετικό ύψος πτήσης του αεροπλάνου πάνω από το έδαφος εξαιτίας του ανάγλυφου.

3. Η εστιακή απόσταση του φακού επηρεάζει την κλίμακα της αεροφωτογραφίας. Συγκεκριμένα, για το ίδιο ύψος πτήσης, όσο μεγαλύτερη είναι η εστιακή απόσταση του φακού, τόσο μεγαλύτερη είναι η κλίμακα των αεροφωτογραφιών που λαμβάνονται και τόσο μικρότερη έκταση καλύπτεται από κάθε μία από αυτές.


Προκειμένου να προσδιοριστεί η κλίμακα (K) μιας κατακόρυφης αεροφωτογραφίας εφαρμόζεται ένας από τους παρακάτω τρόπους:


α) Από τα στοιχεία λήψης της αεροφωτογραφίας. Συγκεκριμένα απαιτούνται το ύψος πτήσης που είχε το αεροσκάφος τη στιγμή της λήψης της φωτογραφίας (Η), η εστιακή απόσταση του φακού της φωτογραφικής μηχανής (f) και το υψόμετρο του τμήματος της Γης που απεικονίζεται στη φωτογραφία (h). Τα παραπάνω στοιχεία συνδέονται μεταξύ τους με την παρακάτω μαθηματική σχέση:

exisosi

 

β) Γνωρίζοντας την απόσταση δύο σημείων σε αεροφωτογραφία και χάρτη. Τα δύο σημεία που εκλέγονται πρέπει να είναι ορατά πάνω στην αεροφωτογραφία και να εντοπίζονται εύκολα πάνω στον χάρτη. Επίσης πρέπει να βρίσκονται περίπου στο ίδιο υψόμετρο και αν είναι δυνατόν από τη μια και από την άλλη πλευρά του κυρίου σημείου και σε σχεδόν ίσες αποστάσεις για να μειωθεί στο ελάχιστο η επίδραση τυχόν επικλίσεως. Οι αποστάσεις θα πρέπει να δίνονται σε ίδιες μονάδες.

γ) Γνωρίζοντας την απόσταση δύο σημείων στο έδαφος. Είναι η πιο σαφής μέθοδος υπολογισμού κλίμακας. Όπως και στην προηγούμενη μέθοδο τα σημεία που εκλέγονται πρέπει να εντοπίζονται εύκολα τόσο στην αεροφωτογραφία όσο και στο έδαφος. Επίσης να βρίσκονται στο ίδιο περίπου υψόμετρο και εκατέρωθεν του κυρίου σημείου. Οι αντίστοιχες μετρήσεις των αποστάσεων πρέπει να εκφράζονται σε ίδιες μονάδες.


Στερεοσκοπική παρατήρηση αεροφωτογραφιών


Στερεοσκοπική παρατήρηση λέγεται η διαδικασία κατά την οποία επιτυγχάνεται η αντίληψη της τρίτης διάστασης των αντικείμενων και η θέση τους στον χώρο. Η στερεοσκοπική παρατήρηση βασίζεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην αυτόματη, που καθορίζεται φυσιολογικά, ταύτιση των δύο διαφορετικών εικόνων (ειδώλων) που σχηματίζονται στο αριστερό και δεξιό μάτι. Αυτές οι δύο εικόνες είναι κεντρικές προβολές, οι οποίες εκ πρώτης όψεως φαίνονται ίδιες. Στην πραγματικότητα όμως διαφέρουν και η διαφορά τους γίνεται τόσο μεγαλύτερη, όσο πιο κοντά προς τα μάτια βρίσκονται τα αντικείμενα που παρατηρούνται.

Τεχνητή στερεοσκοπική παρατήρηση επιτυγχάνεται όταν τοποθετούνται στα δύο μάτια δυο φωτογραφίες ή σχέδια ενός αντικείμενου που έχουν ληφθεί από διαφορετικό σημείο στάσης. Οι δύο αυτές φωτογραφίες λέγονται στερεοζεύγος ή στερεόγραμμα. Η παρατήρηση στερεογράμματος για τη λήψη στερεοσκοπικού ειδώλου είναι δυνατή με απλά όργανα, τα στερεοσκόπια, ή με γυμνά μάτια. Τα στερεοσκόπια τα οποία χρησιμοποιούνται, διακρίνονται σε απλά (εικόνα 2) και σε κατοπτρικά στερεοσκόπια (εικόνα 3). Τα απλά στερεοσκόπια αποτελούνται από δύο φακούς ή πρίσματα που είναι στερεωμένα σε πλαίσιο. Το πλαίσιο αυτό έχει τη δυνατότητα να μεγαλώσει ή να μικρύνει, προκειμένου να γίνει δυνατή η προσαρμογή της απόστασης των φακών με εκείνη των ματιών του παρατηρητή. Τα κατοπτρικά στερεοσκόπια είναι συνδυασμός από κάτοπτρα και στερεοσκόπια και είναι εξοπλισμένα με διόπτρες, οι οποίες επιτρέπουν την παρατήρηση και μικρών λεπτομερειών των αεροφωτογραφιών.

or2or1

         Εικόνα 2 - Απλό στερεοσκόπιο                                             Εικόνα 3 - Κατοπτρικό στερεοσκόπιο

 

Στο απλό στερεοσκόπιο, τοποθετούνται σ' αυτό οι ήδη προσανατολισμένες αεροφωτογραφίες κατά τέτοιο τρόπο, ώστε στο οπτικό πεδίο κάθε φακού να περιλαμβάνεται η ίδια περιοχή από κάθε αεροφωτογραφία. Στη συνέχεια, αν χρειαστεί μετακινείται το στερεοσκόπιο ή μεταβάλλεται η απόσταση των φακών μεταξύ τους, έως ότου παρουσιαστεί το στερεοσκοπικό είδωλο του παρατηρούμενου τμήματος των αεροφωτογραφιών.

Στην περίπτωση κατοπτρικού στερεοσκόπιου, ακολουθείται η ίδια διαδικασία όπως και στο απλό στερεοσκόπιο. Όταν όμως χρησιμοποιούνται οι μεγεθυντικές διόπτρες του κατοπτρικού στερεοσκοπίου, η τοποθέτηση των φωτογραφιών γίνεται ως εξής:

Αφού προσανατολιστούν χονδρικά οι αεροφωτογραφίες και τοποθετηθούν κάτω από το στερεοσκόπιο, τοποθετείται ο δείκτης του αριστερού χεριού σε μία χαρακτηριστική λεπτομέρεια της αριστερής φωτογραφίας, π.χ. στη θέση ενός χωριού. Στη συνέχεια ο δείκτης του δεξιού χεριού τοποθετείται στην ίδια λεπτομέρεια της δεξιάς φωτογραφίας. Παρατηρούνται, στη συνέχεια, οι δύο αεροφωτογραφίες από τους φακούς του στερεοσκοπίου και μετακινούνται μέχρις ότου τα δύο είδωλα των νυχιών από τους δείκτες των χεριών να γίνουν ένα. Τραβώντας εν συνεχεία τα χέρια από τις αεροφωτογραφίες, χωρίς να μετακινηθούν αυτές, παρουσιάζεται το στερεοσκοπικό είδωλο του τμήματος της αεροφωτογραφίας, το οποίο περιέχεται στο οπτικό πεδίο των φακών.


Τεχνική έρευνας και εντοπισμός ναυαγίων


Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της δυνατότητας της αεροφωτογραφίας είναι οι πληροφορίες που αυτές δίνουν για τα ναυάγια. Χρησιμεύουν στον εντοπισμό της θέσης σύγχρονων ναυαγίων αλλά και στην έρευνα αρχαίων ναυαγίων.

Με την αεροφωτογραφία, σε συνδυασμό βέβαια και με άλλα εργαλεία, όπως το GIS, τη γεωφυσική έρευνα και την τηλεπισκόπηση, ο αρχαιολόγος είναι σε θέση να συλλέξει πολλές πληροφορίες. Αυτές οι πληροφορίες θα του απαντήσουν στα πιο κρίσιμα ερωτήματα, όπως εάν μπορεί να διενεργηθεί πλήρης ανασκαφή. Του δίνουν δηλαδή εκείνες τις πληροφορίες που τον καθιστούν ικανό να επιλέξει τις κατάλληλες μεθόδους για τα διάφορα στάδια της έρευνας.

Ο εκάστοτε αρχαιολόγος μπορεί να χαρακτηρίσει την έρευνα της θέσης παρεισφρητική ή μη-παρεισφρητική. Δηλαδή, στη μη-παρεισφρητική έρευνα, οι αρχαιολόγοι δεν πρέπει να αγγίξουν τίποτα, ενώ σε μία παρεισφρητική έρευνα μπορούν να συνεχίσουν στα επόμενα στάδια της έρευνας, όπως είναι για παράδειγμα η δειγματοληπτική ανέλκυση των αντικειμένων.

Επίσης, ο αρχαιολόγος μπορεί να κρίνει μέσω των αεροφωτογραφιών εάν η έρευνα θα είναι εκτενής ή εντατική. Η εκτενής έρευνα χαρακτηρίζεται από την πλήρη κάλυψη μόνο της αρχαιολογικής θέσης και πρωτίστως από την περιεκτική εικόνα της θέσης. Αντίθετα, η εντατική έρευνα στοχεύει στον προσδιορισμό αρχαιολογικών περιοχών πέρα από την υπό έρευνα θέση.

Παρ’ όλα αυτά, η αεροφωτογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην υποβρύχια αρχαιολογία αλλά και για τον εντοπισμό της θέσης σύγχρονων ναυαγίων μόνο σε ρηχά νερά και όχι σε μεγάλα βάθη. Σε βαθιά νερά η αεροφωτογραφία δεν μπορεί να σου προσφέρει καμία πληροφορία. Αντίθετα, στα ρηχά νερά, μέσω της αεροφωτογραφίας λαμβάνουμε πλήθος πληροφοριών, όπως για την κατάσταση των ναυαγίων αλλά και για τα όρια των επιφανειακών ευρημάτων.


Αεροφωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονται σύγχρονα ναυάγια


  • Ναυάγιο Γλυφάδας Γυθείου («ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ», 1982)

githeio

 

  • Ναυάγιο Ζακύνθου («ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ», 1982)

zakinthos

 

  • Ναυάγιο Αμοργού, περιοχή Καλοταρίτισσα («ΟΛΥΜΠΙΑ», 1980)

amorgos

 

  • Ναυάγιο Γραμβούσας Χανίων («ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ», 1968)

kriti

 

Πηγές:

  1. geo.auth.gr
  2. airphotos.gr
  3. wikipedia
  4. Μέθοδοι εντοπισμού και ανασκαφής ναυαγίων” Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
  5. Αρχείο Liquid Floor Team

airphoto2