Βίγλες

viglesmap
Οι 50 στο σύνολο φρυκτωρίες της Χίου που είναι γνωστές με τη μεσαιωνική ονομασία "βίγλες" αποτελούσαν από τις αρχές του 11ου αιώνα έως και τις αρχές του 19ου αιώνα μ.Χ. σημαντικό κρίκο στην αλυσίδα οχύρωσης του νησιού, μέχρι που η πειρατεία εξασθένησε.

Τα περισσότερα ήταν κυλινδρικά παρατηρητήρια των 12 περίπου μέτρων ύψους με μέση διάμετρο 7.5 μέτρα.


εικ. 1m εικ. 1m εικ. 1m

εικ. 7m
Η τοιχοποιία των βιγλών αποτελείται από λίθους τοπικής προέλευσης, συνδεδεμένους με ισχυρό ασβεστοκονίαμα, με προσθήκη πλινθοσυντρίμματος (το λεγόμενο κουρασάνι) και διαιρείται σε οριζόντιες στάθμες, με χαρακτηριστικούς συνεχείς αρμούς δόμησης. Στο εσωτερικό τους, οι βίγλες ήταν γεμάτες από χώμα και λίθους μέχρι τα 2/3 του ύψους τους. Οι Βίγλες δεν είχαν πόρτες ή άλλο είδος ανοίγματος για πρόσβαση στο εσωτερικό τους. Ο παρατηρητής (βιγλάτορας) πετούσε ένα σχοινί με γάντζο και αφού στερεωνόταν αναρριχιόταν στον πύργο. Με το να μην έχουν πόρτες, βοηθούσαν τους βιγλάτορες να αντικρούουν με επιτυχία τις επιθέσεις των πειρατών που δεν μπορούσαν να παραβιάσουν τις ανύπαρκτες πόρτες ώστε να μπουν και να σκοτώσουν τους βιγλάτορες. Η βίγλα διέθετε αμυντικούς μηχανισμούς, πιθανότατα και ελαφρύ οπλισμό, έτσι ώστε ο βιγλάτορας να προστατεύεται από τους επιδρομείς.

εικ. 1m εικ. 1m


εικ. 7m Οι φρυκτωρίες (φρυκτός= πυρσός & ώρα= φροντίδα) αποτελούσαν ένα δίκτυο επικοινωνίας, ένα σύστημα συνεννόησης με σημάδια που μεταβιβάζονταν από περιοχή σε περιοχή με τη χρήση πυρσών. Κάλυπταν πλήρως τους θαλάσσιους κόλπους ώστε όταν ένα εχθρικό πλοίο προσέγγιζε το νησί από την ανοιχτή θάλασσα, από την κορυφή κάθε βίγλας ο βιγλάτορας μπορούσε καθαρά να δει τις επόμενες δύο βίγλες, μία από κάθε πλευρά. Αν ο βιγλάτορας έβλεπε ένα εχθρικό πλοίο, ενημέρωνε τους άλλους βιγλάτορες ανάβοντας φωτιά τη νύχτα ή με σήματα καπνού τη μέρα, έτσι ώστε οι βιγλάτορες να έχουν χρόνο και να προετοιμάσουν την άμυνα τους αλλά και να ειδοποιήσουν τους κατοίκους να οχυρωθούν σε περίπτωση ληστρικής επιδρομής πειρατών. Έτσι υπήρχαν ξύλα στο εσωτερικό της βίγλας προκειμένου ο βιγλάτορας να είναι ικανός να κάνει σήματα αμέσως.

εικ. 1m εικ. 1m
εικ. 1m εικ. 1m

Όμως χρησίμευαν και κατά τη διάρκεια ειρηνικών περιόδων όταν τα νέα και οι διαταγές των αρχόντων έπρεπε να διαδοθούν το συντομότερο δυνατό.

Οι καλύτερα διατηρημένες βίγλες είναι αυτές που βρίσκονται στο νότιο και ειδικότερα στο νοτιοδυτικό μέρος του νησιού.